Waarom de wolf huilt

Wolf, illustratie uit ‘Waarom? Daarom! Dierenverhalen’

Van oudsher zijn wolven gek op verhalen. Sinds eeuwen en eeuwen vertellen ze elkaar spannende sprookjes over de listen en lagen van de Grote Boze Mens. Ooit werd daar heerlijk bij gegriezeld. Maar die tijden zijn lang voorbij.

Elke wolf kent het sprookje van het mensenjong in de bessenrode cape. Generatie op generatie sloten vertellers dat af met: ‘Wees dus voorzichtig! Laat je niet door een sappig jonkie meelokken naar een ouwe taaie…     Lees verder

© Judy Elfferich

cover ‘Waarom? Daarom! Dierenverhalen’
Uit: Waarom? Daarom! Dierenverhalen.
Digiboek & printversie. TaalStraat, 2015.

De komende cursus in Vught

.
Schrijfkriebels?
Op 1 oktober begint de nieuwe najaarscursus ‘Creatief schrijven onder de toren’. Bedoeld voor iedereen die graag verhalen, gedichten of liedjes schrijft – of dat eens wil proberen.

Deze doe-cursus biedt je oefeningen om blokkades te overwinnen, nieuw materiaal aan te boren en jezelf te verrassen. Ook zonder veel schrijfervaring kun je meedoen, als je maar plezier hebt in schrijven en openstaat voor avontuur.

Elke les krijg je een opdracht waarmee je meteen aan de slag gaat. De ene keer schrijf je een verhaalfragment of dialoog, de andere keer een gedicht.
Op de cursussite vind je na elke bijeenkomst extra informatie, plus een schrijfopdracht voor thuis.

Samen schrijven en elkaars teksten bespreken is heel inspirerend!
Je doet ideeën op, leert technieken en krijgt feedback.

TaalStraat, bord

Najaarscursus: informatie / inschrijven
Tips & nieuwtjes: lezen / aanmelden

Raar-maar-waar-workshops
voor de basisschool

Workshops bovenbouw BO

Nieuwe workshops die aansluiten bij het thema van de komende Kinderboekenweek:

ROBOTS   voor groep 5 t/m 8
Zijn robots handig, eng, grappig? Wat voor robot zou jij willen maken?
Luister naar het verhaal waarin Piens vader robots bouwt die vervelende klussen voor hem doen. (Dat gaat niet altijd goed…) Bedenk en teken dan je eigen robot.

OERVERHALEN   voor groep 5 t/m 8
Hoe zijn de wereld, de zee, de zon, de maan en de mensen ontstaan?
In alle culturen vertellen oma’s en opa’s daarover prachtige verhalen. Luister naar het begin van zo’n oerverhaal. Hoe denk jij dat het verdergaat?

DIERENVERHALEN   voor groep 5 t/m 8
Hoe komt het dat zwijnen wroeten, dat egels stekels hebben, dat lama’s spugen?
Luister naar bestaande waarom-daarom-dierenverhalen en verzin dan samen ook zo’n verhaal. De een schrijft het op, de ander tekent er een cartoon bij.

EXTRA:
Kinderen kunnen hun verhaal/cartoon/ontwerp/tekening naar me mailen. De allermooiste komen op het internet!

Meer schrijfworkshops
Stichting Schrijvers School Samenleving

✒ Magisch recept

Heksen roeren in hun ketel

Schrijfidee met een snufje hekserij

Er zijn dingen die nou eenmaal niet kunnen.
Maar soms denk je: ik wou dat ik kon toveren – dan wist ik wel wat ik zou doen!

Wat zou jij voor elkaar willen krijgen of willen veranderen? (Bijvoorbeeld op het gebied van liefde, schoonheid, talenten, geld, gezondheid, geluk, gemak…)
Kies één wens uit.

✒︎

Schrijf die wens, in één of twee woorden, midden op een groot vel papier.

Maak dan een associatiespin: laat vanuit het midden slierten groeien van de woorden die achtereen­volgens in je opkomen, met cirkels eromheen en pijlen ertussen. Dat is magisch, dat helpt :-)

Als er niets meer komt, begin je een nieuwe sliert. Tot het hele vel vol is.

✒︎

Welke woorden uit je associatiespin brengen je op ideeën voor passende ingrediënten?
Welke bewerkingen passen bij jouw magische doel?

✒︎

Een echt heksenrecept uit de middeleeuwen:

HOE KRIJG JE EEN MEISJE ZOVER DAT ZE IN HAAR HEMD DANST

Men neme wilde marjolein, zuivere oregano, wilde tijm, verbena, myrteblaadjes, samen met drie blaadjes van de noteboom en drie kleine scheuten venkel, een en ander geplukt in de Sint-Jans-nacht, in de maand juni, voor zonsopgang.

Droog alles in de schaduw, vermaal het en haal het door een fijne zeef, en wil men dit aangename spel spelen, blaas dan de pulver in de lucht waar het meisje zich bevindt zodat ze het opsnuift, of laat het haar inhaleren als tabak; effect zal onmiddellijk volgen.

Een beroemde schrijver voegt eraan toe dat het effect des te zekerder zal zijn als je dit ondeugende experiment uitvoert op een plek waar lampen branden die worden gevoed met het vet van hazen of jonge bokjes.

Uit: Wonderlijke geheimen van Albertus Magnus (geciteerd door Julio Cortázar in Reis om de dag in tachtig werelden)

✒︎

Voor extra inspiratie:

– Steek je neus in je kruidenrek of je kruidentuintje. Of bezoek een kloostertuin.
– Raadpleeg de Wikipedia-lijst van wilde planten: klik.

✒︎

De tekst van een recept zit ongeveer zo in elkaar:

Titel: Wat moet het worden en waar is het voor?

– Wat heb je nodig?
– Wat moet je daarmee doen?
– Waar moet je bij de bereiding speciaal op letten?
– Hoe dien je het op? (En eventueel: bij wat voor gelegenheid?)

✒︎

Schrijf op basis van dit stramien je eigen magische recept.

Ik ben benieuwd!
Nieuwsbriefmeisje
Af en toe een schrijfidee in je mailbox?
Meld je aan voor mijn tips & nieuwtjes.

Deel dit schrijfidee gerust met anderen, maar vermeld dan wel mijn naam.
Licentie: CC by-nc-sa. Commercieel gebruik is niet toegestaan.

Raadselposters

.
Kruip in de huid van…
Dat was het thema van een groot kunstproject op basisschool De Uilenbrink in Veghel. Docenten van de school vormden koppels met gastdocenten uit verschillende kunstdisciplines. Samen met Uilenbrink-docent Suzan Peters gaf ik schrijfateliers aan kinderen van groep 7 en 8.

In de eerste les beantwoordden de kinderen in briefvorm de vraag: Welk dier zit er in jou?

brief in de maak

drie enveloppen

In de tweede les schreven ze een raadselversje over een zelfgekozen dier of ding. Na de feedbackfase (zo’n raadseltekst moet je even goed testen!) maakten ze daar in de derde les een poster van.

raadselposter

Raadselposters in de maak op basisschool De Uilenbrink

Waarom de pinguïns niet meer vliegen

.
Een onvergetelijk gezicht: de pinguïntrek!

Waarom ze ermee gestopt zijn?
Dat (en nog veel meer) lees je in het boek Waarom? Daarom! Dierenverhalen.

Was al gepubliceerd als digiboek: klik.

En is nu ook verschenen in druk. (Paperback van 21 x 21 cm, 96 pagina’s, full colour, geïllustreerd.)

Waarom Daarom, boek

Je kunt het tegen kostprijs (€ 18,25) bestellen bij Peecho. Verzendkosten binnen Nederland: € 2,50.

bestelknop

Waarom? Daarom! Dierenverhalen

.
Waarom spuugt de lama, zoemt de mug, kucht de okapi en huilt de wolf? Hoe komen egels aan hun stekels en giraffen aan hun lange nek?

Schrijvers uit drie cursusgroepen (van TaalStraat & CKE) stelden zich zulke vragen. En verzonnen zelf de antwoorden.

Ieder koos een of twee dieren om over te schrijven. Van gifkikker en giraf tot zeepaard, zwaan en zwijn. Het werden verhalen voor, maar ook ván jong en oud: de oudste schrijver is precies vijf keer zo oud als de twee jongsten.

Update 16-1-2015:
★  Dit boek is ook in druk verschenen. Je kunt het bestellen bij Peecho: bit.ly/waarom-daarom-print.  ★

Meer projecten
Meer digiboeken

✒ Tips van de Dichtpiet

illustratie: Daan Hoeksema (1879-1935)

Een geslaagd sinterklaasgedicht maken is minder lastig dan het lijkt. Beperk je tot één onderwerp, maak het jezelf niet te moeilijk, en hou rekening met je publiek!

Maak van een mug een olifant

Streef niet naar volledigheid of relevantie. Wat oom Henk dit jaar allemaal heeft meegemaakt, weten we wel. (Of juist niet. Dan kun je de plank akelig misslaan.)

Ga liever uit van iets kleins en overzichtelijks. Haar afgeknipt, sleutels verloren, paardrijles, enkel verstuikt, altijd een rode sjaal om. Dat werk. Met overdrijving en ironie is van iedere prozaïsche mug een poëtische olifant te maken.

– Verwacht niet dat Sint je nog herkent als je telkens een ander kapsel hebt!
– Hoe zou een wereld zonder sleutels eruitzien?
– Sints herinneringen aan zijn eerste schimmelrijles.
– Welke blessures kan Piet wel niet oplopen op het dak?
– Ode aan rood.

Hou het kort, hooguit één kantje.

✒︎

Bepaal eerst je onderwerp:

– eigenschap/belevenis van de ontvanger?
   (baard, slordigheid, dieet, examen, kat, dansles)
– kenmerk/betekenis van het cadeau?
   (zorgt voor …, helpt tegen …, past bij …, lijkt op …)
– actualiteit?
   (chocola maakt gelukkig, robots rukken op)

✒︎

Kies dan een passende vorm:

Zonder rijm
– dialoog?
   (voer Sint, Winkelpiet, Inpakpiet enz. sprekend op)
– naamdicht/acrostichon?
   (beginletters van versregels vormen naam of kreet)

Met rijm
– bestaand (sinterklaas)versje als stramien?
   (volg het metrum, handhaaf de herkenningsregels)
– rijmschema abcb of abca?
   (veel mogelijkheden, soepel en onnadrukkelijk)

✒︎

Besteed aandacht aan de presentatie:

Geef de ontvanger houvast bij het voorlezen. Moet de tekst gezongen worden? Zet dat er dan boven. Markeer zo nodig woorden die beklemtoond moeten worden. Laat bij een acrostichon de beginletters opvallen, anders heb je voor niks gezwoegd :-)

Handschrift
Alleen doen als je echt een leesbaar handschrift hebt! Schrijf extra duidelijk en niet te klein.

Print
Kies een ‘gewoon’ lettertype, geen sierletters. Iets groter corps, ruime regelafstand, heldere lay-out.

Nieuwsbriefmeisje
Af en toe een schrijfidee in je mailbox?
Meld je aan voor mijn tips & nieuwtjes.

Deel deze tips gerust met anderen, maar vermeld dan wel mijn naam.
Licentie: CC by-nc-sa. Commercieel gebruik is niet toegestaan.

Hartstocht, misverstanden & liefdesbaby’s

 
Mijn opa Niek – zijn achternaam was Lezer :-) – zei altijd: ‘Een roman, dat is net een paar O-benen. Eerst zijn ze bij elkaar, dan gaan ze uit elkaar, en uiteindelijk komen ze weer bij elkaar.’

De tupperwareconsulente Chantal uit Nijmegen staat op het punt zelfmoord te plegen. Door haar neef Peter wordt zij voorgesteld aan Johan, een briljante hersenchirurg uit Trondheim, die meteen niet van haar zijde wijkt. Als gevolg van een bomexplosie raakt Chantal ernstig gewond, hetgeen vooral hun fysieke relatie in het tegendeel doet omslaan. Verblind door tegenstrijdige gevoelens begint Chantal een verhouding met haar magnetiseur Boudewijn. Op een cruise naar de Azoren raken de ontwikkelingen in een stroomversnelling. Dan valt Johan als een blok voor Chantal, en in elkaars armen bereiken zij de toppen van het genot.

Bonbons

Tom is een aantrekkelijke astronaut, die zojuist in Brussel is komen wonen. Tom heeft al lange tijd een oogje op Yella, een schuchtere nachtclubzangeres uit Den Helder, maar deze ziet hem niet staan. Tijdens een dansmarathon voor gevorderden ontdekt Yella het vreselijke geheim dat het leven van Tom beheerst. Tom raakt in een depressie en hij zoekt steun bij zijn grootmoeder, de welgestelde Desiree. Van haar ex-man Luke mag Yella haar grote liefde Tom niet meer ontmoeten, maar zij trekt zich daar niets van aan. Na een heftige scène kiest Tom met heel zijn hart voor Yella, en in hun hutje op de hei sluiten ze zich af van de harde wereld.

Smaakt dit naar meer?

De Boeketgenerator (gemaakt door de Taalprof) levert romantiek op bestelling, plot na plot na plot: klik.
De Boeketgrammatica biedt inzicht in de structuur en bouwstenen: klik.

Lezen & schrijven:
je weer even een beginner voelen

.
In de Week van de Alfabetisering gaf ik work­shops in Roosen­daal, op een bijeen­komst voor mede­werkers van West-Brabantse biblio­theken en andere (semi-)over­heids­instellingen.

Ervaringsdeskundige Anita (hieronder: rechts) kwam vertellen hoe dat is (voor haar in­middels: hoe dat was), moeite hebben met lezen en schrijven.

Mijn opdracht was: laat de deelnemers dit zelf ook echt even meemaken en voelen. Communiceren in spiegel­schrift leek me de aangewezen manier om dat voor elkaar te krijgen.

Er gebeurden bijzondere dingen…

– Sommigen hadden opeens weer het hand­schrift van toen ze zes waren.
– Sommigen gingen, behalve gespiegeld, van de weerom­stuit ook op z’n kop schrijven.
– Sommigen konden het alleen als ze er niet bij nadachten. Bij anderen lukte het pas als ze zich even overal voor afsloten.
– Twee linkshandig-geboren-maar-rechtshandig-opgevoede deelnemers schreven net zo makkelijk in spiegel­schrift als gewoon – maar voor een derde ging dat niet op.
– De concentratie op het vormen van de letters ging hier en daar ten koste van de woord­keuze. Mooiste voorbeeld: ‘Wanneer zal de alfabetisering eindelijk de wereld uit zijn?’