Het Witte Konijn achterna

.
Alice scheurt zich los van de begin­bladzij en duikt dwars door haar verhaal. Een bewerkt-boek-animatie door Alison Paul.

PARDON, zeiden de dames Groen

oom Hendrik Groen - illustratie: collage JudyElf, CC by-nc-sa

PARDON, zeiden de dames Groen, mejuffrouw van de boeken,
maakt u ons even wegwijs in dit grote biebgebouw?
Hier hangt een bordje JEUGD, terwijl wij juist BEJAARDEN zoeken.
Bedoelt u groteletterboeken? vroeg de biebjuffrouw.

De dames Groen verklaarden: Groot of klein is ons om ’t even.
Het is maar om te lezen, weet u. Dus dat zien we ruim.
Zolang ze maar door Hendrik Groen persoonlijk zijn geschreven.
Die oom van ons zuigt altijd al van alles uit z’n duim…

Nu is ie zogenaamd naar een verzorgingshuis vertrokken;
dat schrijft ie, maar hij woont gewoon nog thuis met tante Stien.
Zij zegt altijd: Met Hendrik om me heen word ik mesjokke,
laat hij maar fijn op zolder tikken op z’n tiepmasjien.

De biebjuffrouw zei: Jeminee, dus u bent echt zijn nichten?
De nichten van de welbekende schrijver Hendrik Groen?
U lijkt op hem, ik zie het nu opeens aan uw gezichten.
Vertel es, geeft u óók uw dagboek uit, na uw pensioen?

Nee nee, zeiden de dames Groen en glimlachten bescheiden.
Bij ons is alles waargebeurd, dus tja, dat blijft privé!
We lezen enkel af en toe iets voor aan ingewijden:
ons lieve schaap Veronica en onze dominee.

Ik snap het, zei de biebjuffrouw. Ik zal niet verder vragen…
Kijk, hiero staan de boeken van uw oom, met zijn portret.
Dat hij mag blijven tikken tot het einde zijner dagen!
De dames Groen die hadden vast hun hoedje opgezet.

De dominee en ’t schaap zaten te wachten in De Snoek
met oude klare, sjokomel en oudewijvenkoek.

© Judy Elfferich

.
Meer schaap-Veronica-verzen

Brieven aan boekfiguren

blauwe brievenbus

Schrijfcursisten van TaalStraat in Vught deelden leeservaringen van vroeger en nu en schreven brieven aan favoriete personages: Douwe Dabbert (van Piet Wijn), Somberman (van Remco Campert), Pluk (van Annie M.G. Schmidt), de eekhoorn (van Toon Tellegen), Agaat (van Marlène van Niekerk), Tom Poes (van Marten Toonder).
.

Aan Douwe Dabbert van Piet Wijn, uit de Donald Duck

Beste Douwe,

.
Jarenlang kwam hij bij ons thuis, de Donald Duck. Later, toen ik al lang op mezelf woonde, had ik ook nog de Donald. Zaterdags kwam hij. Ik pakte hem, en keek meteen naar de achterkant. Daar stond jij. Met je knapzak ging je het avontuur tegemoet. Wat kon ik me inleven in jouw schier onmogelijke tochten. Samen met Dodo op zoek naar het enige Dodo-ei in de hele wereld. Wat was je toch een held. Niets kon je gebeuren. En als er iets gebeurde, dan was er altijd je knapzak. Daaruit haalde je de spullen die je uit iedere benarde situatie redden…

Lees verder

Waarom de wolf huilt

Wolf, illustratie uit ‘Waarom? Daarom! Dierenverhalen’

Van oudsher zijn wolven gek op verhalen. Sinds eeuwen en eeuwen vertellen ze elkaar spannende sprookjes over de listen en lagen van de Grote Boze Mens. Ooit werd daar heerlijk bij gegriezeld. Maar die tijden zijn lang voorbij.

Elke wolf kent het sprookje van het mensenjong in de bessenrode cape. Generatie op generatie sloten vertellers dat af met: ‘Wees dus voorzichtig! Laat je niet door een sappig jonkie meelokken naar een ouwe taaie…     Lees verder

© Judy Elfferich

cover ‘Waarom? Daarom! Dierenverhalen’
Uit: Waarom? Daarom! Dierenverhalen.
Digiboek & printversie. TaalStraat, 2015.

Waarom de pinguïns niet meer vliegen

.
Een onvergetelijk gezicht: de pinguïntrek!

Waarom ze ermee gestopt zijn?
Dat (en nog veel meer) lees je in het boek Waarom? Daarom! Dierenverhalen.

Was al gepubliceerd als digiboek: klik.

En is nu ook verschenen in druk. (Paperback van 21 x 21 cm, 96 pagina’s, full colour, geïllustreerd.)

Waarom Daarom, boek

Je kunt het tegen kostprijs (€ 18,25) bestellen bij Peecho. Verzendkosten binnen Nederland: € 2,50.

bestelknop

Waarom? Daarom! Dierenverhalen

.
Waarom spuugt de lama, zoemt de mug, kucht de okapi en huilt de wolf? Hoe komen egels aan hun stekels en giraffen aan hun lange nek?

Schrijvers uit drie cursusgroepen (van TaalStraat & CKE) stelden zich zulke vragen. En verzonnen zelf de antwoorden.

Ieder koos een of twee dieren om over te schrijven. Van gifkikker en giraf tot zeepaard, zwaan en zwijn. Het werden verhalen voor, maar ook ván jong en oud: de oudste schrijver is precies vijf keer zo oud als de twee jongsten.

Update 16-1-2015:
★  Dit boek is ook in druk verschenen. Je kunt het bestellen bij Peecho: bit.ly/waarom-daarom-print.  ★

Meer projecten
Meer digiboeken

Vlaggetjes

Bananendoos - foto: Judy Elfferich
Wij zijn de vijftien vlaggetjes
in de bananendoos.
Groen geel rood bruin en blauw,
een slinger aan een touw.
We zijn ontzettend boos.

Jij hebt ons zelf geknipt, geplakt,
geknutseld van papier.
Blauw groen geel rood en bruin
versierden we je tuin.
Maar nu liggen we hier.

De doos staat in de kelderkast
naast een gebroken ruit,
bruin blauw groen geel en rood,
een oude tafelpoot,
een theepot zonder tuit.

We zijn gemaakt voor wapperen,
nu liggen we hier plat.
Rood bruin blauw groen en geel
vervelen we ons scheel.
We zijn het meer dan zat.

Nooit horen we: ‘Hé kijk, die doos,
wist jij dat die daar stond?’
Geel rood bruin blauw en groen,
wat zou je met ons doen
als jij hem morgen vond?

Gooi ons niet in de vuilnisbak
maar laat ons buiten los!
Groen geel rood bruin en blauw
versieren wij voor jou
het plein, het park, het bos.

© Judy Elfferich

.
Dit versje staat in Er zit een feest in mij,
Querido’s Poëziespektakel 5.

Zie ook:
Feest!-workshops voor de basisschool (klik).

Roos leest YA Lit:
van Lauren Kate tot John Green

tweemaal Roos - foto's: © Judy Elfferich, all rights reserved
Roos van Rijk (16) zit in 3 havo, doet aan acrobatiek (productiegroep Circus Rotjeknor) en leest sinds haar twaalfde ‘young adult literature’. Ik vroeg haar om een interview.

 
Jij bent een echt leesbeest hè?

Ja! Ik lees vijf à tien boeken tegelijk. Niemand die ik ken doet dat. Anderen kijken films. Ik wil altijd het boek lezen voordat ik de film zie.

En er zijn boeken die ik wel tien keer heb gelezen. Bijvoorbeeld The Hunger Games. Dat zijn drie delen. Die heb ik eerst in het Nederlands gelezen, toen in het Engels, en daarna het laatste deel nog een keer.

Mijn ouders zijn allebei gek op lezen, dat is op mij overgeslagen. Ik herinner me nog wel dat ik heel in het begin lezen niet leuk vond. Maar toen mijn hersens echt gingen begrijpen hoe je moet lezen (zo dat je de woorden in één keer herkent en vasthoudt), toen kreeg ik de smaak te pakken.

 
Wat was de eerste Engelse YA Lit die je las?

Twilight. Die serie had ik al in het Nederlands gelezen. Daarna was het Engels niet moeilijk. Dat ging meteen goed. Ik kende het verhaal al. En ik vond Engels lezen interessant. Als ik een woord niet wist, vroeg ik het aan m’n moeder.

 
Hoe en waar vind je boeken die je wilt lezen?

Ik ga naar de bieb en ik kijk op internet naar de top-tiens van boekwinkels (behalve die van Bruna, de boeken daarin vind ik te kinderachtig).

Vooral zoek ik naar Engelse boeken. En die lees ik het liefst gewoon in het Engels, want ze zijn soms raar vertaald. Dat voelt zo nep, net als de nagesynchroniseerde stemmen bij Harry Potter.

YA Lit lees ik sinds m’n twaalfde. En ik blijf het nog een hele tijd lezen, denk ik. Zeker tot ik twintig ben.

 
Ben je verslaafd?!

Een beetje wel :-)
Het is fijn om je eigen beeld van iets te maken. Je eigen voorstelling van een plek, een andere wereld dan die waar je zelf in zit. Ook als je down bent: dan kun je even ergens heen waar het wél goed gaat.

In mijn hoofd mix ik het boek met de echte wereld. Bijvoorbeeld de tuchtschool in Fallen. Die zie ik voor me als mijn eigen school, maar dan anders.

 
Fallen?
Fallen, cover

 
Dat was de eerste YA-serie die ik las. In het Nederlands, toen nog.
Ik zag het eerste deel in de boekwinkel, de flaptekst sprak me aan:
onmogelijke liefde, spanning en dood :-)

Deze serie blijf ik herlezen!
Als ik geen zin heb in een ander boek, of niet weet wat ik moet lezen,
dan grijp ik er weer naar. Bepaalde stukjes wil ik steeds opnieuw.
 

Luce en Daniel zijn gevallen engelen en voor elkaar bestemd. De vier delen van de serie gaan over vier levens van Luce. Telkens sterft ze na hun eerste kus, maar komt terug en ontmoet Daniel opnieuw. In elk volgend leven is Luce alles vergeten. Daniel sterft niet, wordt niet ouder en onthoudt alles.

 
Wat heb je door Fallen voor nieuws ontdekt?

Fallen is nog meer een andere wereld dan een boek altijd al is. Het gaat over oprechte liefde in plaats van ‘gewoon’ over liefde en seks. Het verhaal speelt zich af op een hoger niveau. Die voorbestemming en die engelen, dat is romantisch.

 
Wat vind je de mooiste scène?

Als Luce na het zwemmen ‘vleugels’ ziet bij Daniel – later blijkt dat hij die echt heeft.

 
Zijn die YA-boeken allemaal zo fantasy-achtig?
The Fault in Our Stars, cover

 
Nee, het laatste boek dat ik heb gelezen is juist heel realistisch. The Fault in Our Stars gaat over de liefde tussen twee jongeren met kanker.

Het is vanuit de hoofdpersoon zelf geschreven, in de ik-vorm. Je zit echt in haar, in haar gedachten. Het is een moeilijker boek, met een heftiger onderwerp, intenser. En met meer moeilijke woorden.
 

Hazel is zestien of zeventien en heeft al sinds haar twaalfde kanker. Ze verzet zich tegen hoe er vaak tegen kanker aan wordt gekeken. ‘Kanker is een bijwerking van de dood. En depressie ook.’ Dat is een citaat uit Hazels lievelingsboek, An Imperial Infliction van Peter van Houten. De hoofdpersoon in dat boek is ook realistisch in de kijk op haar leven en ziekte.

Er zit veel relativering in The Fault in Our Stars. Bijvoorbeeld: Hazel noemt haar zuurstoftank Philip, samen met hem kijkt ze naar America’s Next Top Model.

Via een ‘support group’ leert Hazel Augustus (Gus) kennen, die door kanker een been heeft verloren. Ze worden verliefd en Gus gebruikt zijn ‘laatste wens’ om Hazel mee te nemen naar Amsterdam, zodat ze Peter van Houten kan ontmoeten. P. v. H. blijkt een zak, een zuiplap. Dan komt bij Gus de kanker terug, en hij gaat dood.

 
Zoek je woorden op als je zo’n moeilijk boek leest?

Nee, opzoeken is gedoe, dan moet je eruit, dat wil je niet. Dus meestal lees ik gewoon door. De context helpt vaak, net als bij een Nederlands boek. Ik vraag ook nog steeds af en toe een woord aan mijn moeder of aan mijn vader.

 
Welke scène is je het meest bijgebleven?

Dat Hazel soms Gus’ echte been tegen het hare voelt en soms zijn nepbeen. En hun eerste zoen, in het Anne Frank Huis. En dat Gus zijn ‘dodenpak’ (gekocht voor in de kist) draagt als ze uit eten gaan. En de metafoor van Gus’ eeuwige onaangestoken sigaret: ‘Je stopt het dodelijke in je mond, maar je geeft het niet de macht om je te doden.’

 
Na ons gesprek leende Roos me The Fault in Our Stars. Ik heb het in één ruk uitgelezen en meteen de andere boeken van John Green besteld.

 
Lauren Kate, Fallen
John Green, The Fault in Our Stars
JG’s antwoorden op vragen over TFiOS

Ferguut als prentenboek

Illustratie Ferguut - © John Rabou, all rights reservedIllustratie Ferguut - © John Rabou, all rights reserved
Ben je weleens in het Land van Ooit (✝ 2007) geweest? Dan ken je de tekenstijl van John Rabou. Als Opperhoftekenmeester portretteerde hij daar Ridder Graniet, Sap de Aardwortel, Rak de Reiger, de Luie Lakei en alle Ooitse zwanen.

Tegenwoordig werkt John aan een nog grootser project: hij illustreert de Ferguut, een dertiende-eeuwse ridderroman uit de Arthurcyclus. Daar is maar één Nederlandstalig handschrift van bewaard gebleven.

De belevenissen van Ferguut lijken wel wat op die van Parcival. Een wereldvreemde boerenzoon schopt het tot ridder aan Arthurs hof. Maar in plaats van de heilige Graal is het doel van Ferguuts queeste: Galiëne, de schoonste aller vrouwen. (Ook de Oudfranse Fergus, waarop de Ferguut is gebaseerd, parodieert al Chrétien de Troyes’ Perceval ou le conte du Graal.)

Het levendig en sappig vertelde verhaal zit vol sprookjesachtige elementen. Helaas bevat het handschrift (behalve versierde initialen en één miniatuur, in de allereerste beginletter D) geen illustraties. John besloot: dan maak ik die maar zelf.

Na vele jaren research en tekenen is hij een eind op streek. Binnenkort komt de Ferguut (hertaald voor kinderpubliek door Ingrid Biesheuvel) uit als prentenboek.
Je kunt voorproefjes bekijken, en alvast een exemplaar bestellen, op het weblog Ferguut geïllustreerd.

Over Ferguut:
Wikipedia
literatuurgeschiedenis.nl
Nederlandse Volksverhalenbank