Kleine Weense wals

.
Egon Schiele, dubbel zelfportret (1915)

In Wenen daar vind je tien meisjes,
een schouder waarop de dood uithuilt
en een woud vol verschrompelde duiven.
Er ligt een scherf, een schilfertje morgen
in het museum van vorst en ijzel.
Er is een zaal met duizend ramen.
    Ach, ach en wee!
Dans deze wals met je lippen verzegeld.

Deze wals, deze wals, deze wals
van ja, van dood en van cognac
die zijn staart onderdompelt in zee.

Ik wil je, ik wil je, ik wil je
met de luie stoel en het dode boek,
door het melancholieke portaal,
op de donkere leliënzolder,
in ’t bed waarin de maan ons spiegelt
en in de dansdromerij van de schildpad.
    Ach, ach en wee!
Dans deze wals waar je middel van knakt.

In Wenen daar vind je vier spiegels
waar je mond en de echo’s in spelen.
Er is daar een dood voor piano
die de jongens met blauwe verf inkleurt.
Er zijn bedelaars op de daken.
Er zijn verse bloemslingers van tranen.
    Ach, ach en wee!
Dans deze wals die bezwijkt in mijn armen.

Want ik wil je, ik wil je, mijn liefste
op de zolder waar de kinderen spelen,
in dromen vol oud Hongaars lamplicht
door het rumoer van de lauwwarme avond,
in beelden van schapen en lelies van sneeuw
over je voorhoofds donkere stilte.
    Ach, ach en wee!
Dans deze wals van ik-wil-je-altijd.

In Wenen zal ik met je dansen
met een masker op waar
een rivier in ontspringt.
Kijk, ik heb oevers aan vol hyacinten!
Mijn mond laat ik achter tussen je benen,
mijn ziel in foto’s en witte lelies,
en ’t donkere kielzog van jouw passen
daaraan, mijn liefste, mijn liefste, vermaak ik
viool en tombe, de linten der wals.

Federico García Lorca (1898-1936) | © vertaling: Judy Elfferich
.

Nominatie Nederland Vertaalt 2017.
Alle genomineerde vertalingen S-N: klik.
.

Het oorspronkelijke gedicht:
.

PEQUEÑO VALS VIENES

En Viena hay diez muchachas,
un hombro donde solloza la muerte
y un bosque de palomas disecadas.
Hay un fragmento de la mañana
en el museo de la escarcha.
Hay un salón con mil ventanas.
    ¡Ay, ay, ay, ay!
Toma este vals con la boca cerrada.

Este vals, este vals, este vals,
de sí, de muerte y de coñac
que moja su cola en el mar.

Te quiero, te quiero, te quiero,
con la butaca y el libro muerto,
por el melancólico pasillo,
en el oscuro desván del lirio,
en nuestra cama de la luna
y en la danza que sueña la tortuga.
    ¡Ay, ay, ay, ay!
Toma este vals de quebrada cintura.

En Viena hay cuatro espejos
donde juegan tu boca y los ecos.
Hay una muerte para piano
que pinta de azul a los muchachos.
Hay mendigos por los tejados.
Hay frescas guirnaldas de llanto.
    ¡Ay, ay, ay, ay!
Toma este vals que se muere en mis brazos.

Porque te quiero, te quiero, amor mío,
en el desván donde juegan los niños,
soñando viejas luces de Hungría
por los rumores de la tarde tibia,
viendo ovejas y lirios de nieve
por el silencio oscuro de tu frente.
    ¡Ay, ay, ay, ay!
Toma este vals del ‘Te quiero siempre’.

En Viena bailaré contigo
con un disfraz que tenga
cabeza de río.
¡Mira qué orillas tengo de jacintos !
Dejaré mi boca entre tus piernas,
mi alma en fotografías y azucenas,
y en las ondas oscuras de tu andar
quiero, amor mío, amor mío, dejar,
violín y sepulcro, las cintas del vals.

Diepzee-tv

.
Een van mijn inzendingen voor de wedstrijd GIFitUP:

Uitzicht vanuit de Nautilus - animatie: JudyElf, CC by-sa
Uitzicht vanuit kapitein Nemo’s stuurhut in de Nautilus. Gemaakt van: illustratie uit Twintig­duizend mijlen onder zee (Alphonse-Marie-Adolphe de Neuville), vis­aquarellen (Robert Jacob Gordon), octopus (Ramon de la Sagra). Gevonden via Europeana en de DPLA.

GIFitUP 2016

Vijfmaal de Kraak

.
Vijf illustraties van mijn gedicht over het zee­monster uit Twintig­duizend mijlen onder zee. Ze dongen mee naar de BoekieBoekie stArt Award 2016:

The Kraken, door Katja Golovanova
Katja Golovanova, Rusland

The Kraken, door Anna Smirnova (nominatie stArt Award 2016)
Anna Smirnova, Rusland

The Kraken, door Vica Stebleva
Vica Stebleva, Rusland

The Kraken, door Vasili Karmazin (nominatie stArt Award 2016)
Vasili Karmazin, Rusland

De Kraak, door Lien Ivo (3e prijs stArt Award 2016)
Lien Ivo, België

.
Dit voorjaar was het werk te bewonderen in de Kunsthal in Rotterdam. Lien Ivo won de derde prijs; ook Vasili Karmazin en Anna Smirnova eindigden bij de eerste tien. De roze Kraak van Lien hangt nu op de China Children’s Book Expo in Beijing.

.
Het gedicht De Kraak
(Engelse versie: The Kraken, vertaling Vivien Glass)
Over Twintigduizend mijlen onder zee van Jules Verne

.
De stArt Award 2017 staat in het teken van Kiplings Jungleboek. Ben je kunstacademie­student of beginnend illustrator (afgestudeerd na 1 augustus 2012)? Dan kun je meedoen. De opgaven en spelregels vind je hier (pdf).

Ster en doemster

Ster en doemster
Een ster hoog aan de hemelboog
houdt scherp mijn doemster in het oog.

Mijn doemster is zo’n stuntelaar,
zo’n oen, die maakt totaal niks klaar.

Mij kwaaddoen, dat is het idee;
maar hij heeft steeds zichzelf ermee.

Hij glanst zo dof en lonkt zo dom,
net meegelokt keer ik al om.

Dwaas raast hij verder, desastreus:
nu stoot niet ik, maar hij zijn neus.

Zijn doemscenario doorkruist,
vertedert al zijn pech mij juist.

Verdomd, hij staat me bijna aan –
als niet die ster daarginds zou staan.

Die straalt zo kalm en onverflauwd
dat het me soms weleens benauwt.

Dan sla ik aan het dubben van:
als dát mijn doemster was, wat dan?

Robert Gernhardt (1937-2006) | © vertaling: Judy Elfferich
.

Nominatie Nederland Vertaalt 2016.
☆  Dit is een verbeterde versie (regel 12 aangepast).
Alle genomineerde vertalingen D-N: klik.
.

Het oorspronkelijke gedicht:
.

STERN UND UNSTERN

Ein ferner Stern im Blau der Nacht
hält über meinem Unstern Wacht.

Mein Unstern ist so ungeschickt
und machtlos, dass ihm gar nichts glückt.

Er sollte mir zwar Unstern sein,
fällt aber dauernd selber rein.

Er blinkt so plump und winkt so dumm,
kaum lockt er mich, schon kehr ́ ich um.

Er aber prallt voll Unverstand
auf die mir zugedachte Wand.

Statt dass er mich ins Unheil führt,
bin ich es, den sein Unglück rührt.

Fast hätt ́ ich meinen Unstern gern,
wär ́ da nicht jener ferne Stern.

Der strahlt so hell und unbeirrt,
dass mir zuweilen bange wird

und ich mich frage: Was, wenn der
und gar nicht er mein Unstern wär?

Schradijf met bladoed hier je naam

.
Elk jaar zijn er twee BoekieBoekie-wedstrijden voor kinderen: de SchrijfPrijs en de KunstKwast. Dit keer gaan die allebei over Pietje Bell en zijn geheime club De Zwarte Hand.

Hier zie je het document (in geheimtaal, natuurlijk) waarmee iemand lid werd van Pietjes club:

Wedstrijdposter De Zwarte Hand
BoekieBoekie-wedstrijdposter 2014, klik voor vergroting | beeld © Wendy Panders | tekst © JudyElf

Wil je ook het geheime document bekijken waarmee een verrader de club uit werd gegooid? Dat kan. Dan zie je meteen de spelregels, met teken- en schrijftips: klik.

Er is trouwens ook een wedstrijd voor beginnende illustratoren: de stArt Award, klik.

Sluitingsdatum voor alle drie de wedstrijden: 1 april.

Turing-beoordeling

Stempels
Tweemaal heb ik nu meegedaan aan de Turing Gedichtenwedstrijd.
Beide keren stuurde ik drie gedichten in; zowel in 2012 als in 2013 haalde er eentje de top-1000.
In zo’n geval geeft een lid van de voorjury (bestaand uit redactieleden van Awater en de Poëziekrant) een persoonlijke beoordeling.

Vandaag ontving ik de beoordeling van mijn top-1000-gedicht 2013:

Beoordeling Turing 2013

Tja, wat moet ik hiermee? Het lijkt nogal haastig getikt.
Als antwoord op de proefwerkvraag ‘Wat voor type gedicht is dit?’ valt dit zeker goed te rekenen, maar ik vind het wat ver gaan om het een beoordeling te noemen.

Nee, dan de beoordeling van mijn top-1000-gedicht 2012:

Beoordeling Turing 2012

Dit jurylid vertelt wat voor effect het gedicht op hem heeft. Dat is feedback waar je wat aan hebt!
En natuurlijk was ik erg in mijn nopjes met het mooie rapportcijfer :-)

Samen stampen

Aardappelstamper 
Niks tegen aardappelpuree!
Maar een gedicht uit je hoofd kennen is ook een groot genot.

Heleen Bosma is provinciedichter van Overijssel. Zij bedacht de actie SAMEN STAMPEN: gedicht uit je hoofd. Als je meedoet heb je altijd een gedicht bij je, waar je ook bent. Wie weet ben jij over een paar jaar dan degene die bij het kampvuur op de proppen komt met die ene dichtregel die niemand meer weet.

Welk gedicht gaan we samen uit ons hoofd leren? Dat wordt bekend­gemaakt op Landelijke Gedichtendag, 30 januari.

Tot 18 januari kan iedereen twee suggesties insturen. De winnaar ontvangt een dichtbundel­bon ter waarde van vijftig euro. De precieze spelregels vind je op Heleens website.

Samen Stampen 2014

De Katzenjammer

Richard Lydekker, Lynx (1896)
Daar gaat de Katzenjammer.
Hij voelt zich rottig.

Ooit was meneer de bink:
bloedgeil, bloedlink,
met alle stoere katers
de beste maatjes
en van de zwoelste poezen
de lievelynx.

Maar waar zijn nou zijn praatjes?
Waar is die ruige patser
die geurig pist
die vurig krijst
die lenig springt?

Daar gaat de Katzenjammer
die nooit meer spint.

De pluimen op zijn oren
hebben hun schwung verloren,
zijn poten worden strammer,
zijn vacht is vaal en mottig.
Hoor hoe hij treurig zingt:

‘Het mist in mij, het mist in mij,
het miezert in mijn maag.
Het schemert voor mijn ogen,
mijn hart klopt ijzig traag.
Ik voel me flauw, mijn bloed is lauw
omdat het niet meer gist in mij,
omdat ik niet meer jaag.’

Nooit krijgt hij meer een kopje,
de allerkrolste poezen
bezien hem onbewogen.
De katers smoezen spottend:

‘Daar gaat de Katzenjammer,
die zonderlynx.’

© Judy Elfferich

.
(Zesde prijs Willem Wilmink Dichtwedstrijd 2013.
Het mist in mij was de verplichte regel, gekozen door Ted van Lieshout.)